Huis Zypendaal

Geschiedenis
Huis Zypendaal
IIn een mooi park tegen het centrum van Arnhem ligt huis Zypendaal. Toen het huis rond 1760 werd gebouwd, lag het op het platteland. Het werd gebouwd door de familie Brantsen. De Brantsen waren steenrijke mensen die midden in Arnhem woonden. Voor de hete zomermaanden wilden zij een huis hebben dat buiten de stad lag. Op de plek die zij uitzochten, stond al een oud huis. Het was oud en te klein en het werd afgebroken.

Tot 1926 heeft de familie Brantsen in huis Zypendaal gewoond. Daarna heeft het huis verschillende functies gehad. Nu is het gebouw in bezit van Geldersche Kasteelen en Geldersch Landschap. De stichting heeft het pand helemaal opgeknapt. Een aantal kamers is ingericht met meubels en schilderijen uit de tijd dat de familie er woonde. In de andere kamers zijn de kantoren van de stichting.

Rijke families
Veel adellijke families uit de 18de eeuw wilden graag laten zien hoe hoog hun positie in de maatschappij was. Hun huizen in de stad en op het platteland waren ingericht met kostbare meubels en aan de muren hingen veel familieportretten. Alle families hadden hun eigen familiewapen. Dat is geen wapen om mee te vechten, maar je kunt het vergelijken met ons logo. Het is een afbeelding die zij bijvoorbeeld op hun servies lieten schilderen. Ook op een geschilderd portret werd het wapen afgebeeld. De families bezaten prachtige koetsen en paarden en veel personeel. Ook de familie Brantsen bezat al deze rijkdom. Lang niet alle adellijke families hadden zoveel geld als de familie Brantsen. Er waren ook adellijke families die weinig kostbare spullen hadden en geen personeel in dienst hadden.

Tijdens een rondleiding door huis Zypendaal valt op dat er verschillende kamers zijn voor grote mensen: de theekamer, de eetzaal, de rode salon en de herenkamer. Maar er is geen kinderkamer en er slingert geen speelgoed rond. Achter het huis ligt tussen de bomen een kleiner huis. Dat was de plaats waar de kinderen en hun logés konden spelen. De grote mensen hadden dan geen last van hen. In dat huis kregen de kinderen ook les van de gouverneur, de huisleraar. Hij woonde in het huisje. In de rode salon zaten de familie en hun gasten ’s avonds bij elkaar om muziek te maken of te praten. Hal  Huis Zijpendaal

Het mannetje van de Zyp
Een heel bijzonder beeldje staat in de herenkamer: het mannetje van de Zyp. Niemand weet waar het beeldje vandaan komt of hoe oud het is. Het is gemaakt van roodbruin aardewerk, terracotta, en het is waarschijnlijk uit het eind van de 16de eeuw. Volgens het verhaal zou de familie Brantsen uitsterven als het beeldje zou verdwijnen. Maar het gezellige kereltje staat er nog steeds met een grote bierpul in zijn hand.

Hoe komt het huis aan zijn naam?
Aan de tuin die bij het huis hoorde, kon je ook zien dat de familie een goede, moderne smaak had. De tuin was meestal heel groot. De bewoners legden bosjes en slingerende paadjes aan. Ze groeven beekjes en vijvers en lieten watervallen bouwen. Zo leek het net alsof ze in een parkachtig bos woonden. Het water rondom huis Zypendaal komt van een bron die verderop ligt. Uit die bron sijpelt grondwater omhoog, dat via een beekje naar de vijver rondom huis Zypendaal stroomt. Arnhemmers noemden dit “siepelen”. Hier komt de naam Zypendaal vandaan.

Als je wil zien hoe een deftige familie vroeger leefde, kun je een rondleiding maken door de ingerichte kamers. Je zult zien dat sommige dingen niet veel veranderd zijn in ongeveer 250 jaar. Maar andere dingen juist weer heel erg. Je kunt ook met je klas een rondleiding maken door huis Zypendaal. Je gaat dan ook het park in om te kijken waar het water van de beek uit de grond komt.

Bij ‘uitstapjes’ op deze site vind je meer informatie over huis Zypendaal, zoals het adres, telefoonnummer en kinderevenementen.

Meer informatie over huis Zypendaal

  1. Huis zypendaal, familie Brantsen, gemeente Arnhem
  2. Openingstijden kasteel Zypendaal