Staverden

Ksteel Staverden

Kasteel Staverden
Graaf Reinald van Gelre stichtte rond 1300 een nederzetting op de noordelijke Veluwe, niet ver van Harderwijk. De nederzetting had moeten uitgroeien tot een stad, maar de vestigingsplaats was hiervoor blijkbaar niet geschikt. Het is nooit meer geworden dan een kasteel en wat boerderijen er om heen en gelukkig maar, want het is nu een heel mooi gebied, dat de moeite van het bekijken waard is.

Het kasteel werd door de hertogen van Gelre gebruikt als jachtslot. Sinds 1400 woonden er leenmannen op Staverden, die het kasteel voor de graaf moesten bewaren en verdedigen. Zij hadden ook de verplichting om witte pauwen te houden. Met de veren van deze pauwen werden de helmen van de graaf versierd. Daarom wordt kasteel Staverden ook wel de Witte Pauwenburcht genoemd. Nog steeds zijn er witte pauwen op Staverden, maar de veren gebruikt men niet meer voor de helmen. Ze worden nu ieder jaar aangeboden aan de commissaris van de koningin in Gelderland.

Leonora
Rond 1300 woonde gravin Leonora op Staverden. Volgens een legende kwijnde zij na een ongelukkige liefde langzaam weg en stierf zij uiteindelijk van verdriet. Op een eilandje in de Staverdense beek ligt een gedenksteen met het opschrift 'Leonora 1353'. Het schijnt dat haar geest nog steeds rondwaart als de 'Zwarte Vrouw van Staverden'.

Omstreeks 1600 kwam het kasteel in handen van de Van Haersoltes, die het kasteel in de volgende twee eeuwen verbouwden tot een meer bewoonbaar huis. Omstreeks 1840 werd het huis, dat inmiddels in andere handen was overgegaan, opnieuw verbouwd naar de eisen van die tijd.

Kasteel Staverden kreeg zijn huidige vorm pas in 1905, nadat het landgoed was aangekocht door ir. F.B. s' Jacob, burgemeester van Rotterdam. Zijn erfgenamen verkochten het huis aan Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen. [De zoon van de burgemeester, H. Th. S' Jacob behoorde tot de oprichters van Geldersch Landschap. De stichtingen zorgen er voor dat het landgoed wordt onderhouden, zodat je er nu kunt genieten van de mooie omgeving. Het park en het omliggende landschap is een schitterend wandelgebied. Tijdens een wandeling kun je nog steeds witte pauwen tegenkomen.

Staverden ligt op het laagste punt van de vallei van de Staverdense Beek. Het is niet bekend hoe deze vallei ontstaan is. Men vermoedt dat de vallei aan het eind van de voorlaatste ijstijd gevuld is geweest met een meer van smeltwater. Vanaf de omliggende stuwwallen werden hierin gruis en stenen afgezet. Uniek is de grote verscheidenheid aan gesteenten die in de vallei wordt aangetroffen. Onder andere uit Scandinavie, Noord-Duitsland en uit het Rijn/Maasgebied.

Grote delen van de Staverdense Beek zijn in het verleden veranderd door de bouw van watermolens en andere watervoorzieningen, toch is het beekdal nog vrij gaaf. Op sommige plaatsen komt veen voor.

Overgangen tussen beekdalen en hogere gronden waren de eerste vestigingsplaatsen van mensen. Op Staverden is vroege aanwezigheid van mensen nog zichtbaar in zes grafheuvels die in het beekdal liggen. Omdat de grafheuvels aan twee kanten van de beek zijn opgeworpen, is het waarschijnlijk dat er toen, 4000 jaar geleden, een doorwaadbare plaats in de beek is geweest.

Flora
Staverden heeft een zeer gevarieerd landschap. Daarom groeien er heel veel verschillende planten. Er komen meer dan 20 plantensoorten voor die op de Rode Lijst van zeldzame en bedreigde planten staan. In de natste delen van het landgoed groeien bijvoorbeeld de wateraardbei en de egelboterbloem. In het water groeit de brede waterpest. En wat denk je van plantjes als beenbreek, klein zonnedauw, witte snavelbies, kleinste egelskop, of liggende vleugeltjesbloem. Staverden is ook rijk aan bijzondere paddestoelen zoals de kleine trompetzwam en de groene glibberzwam.

Fauna
Niet alleen bijzondere planten vind je op Staverden, maar ook bijzondere dieren, zoals de gladde slang. Er komen verschillende reptielen en amfibieën voor. In de beek wemelt het van de vis en in de bossen kun je edelherten en wilde zwijnen tegenkomen. Dassen hebben er hun burcht gebouwd. In de ijskelder achter het kasteel overwinteren vleermuizen. En dan hebben we het nog niet gehad over de vogels, vlinders en libellen.

Links naar pagina’s met meer informatie over Kasteel Staverden