Huis De Schaffelaar

Geschiedenis
In Barneveld staat een heel bijzonder huis, de Schaffelaar. Huis de Schaffelaar staat op de top honderd lijst van monumenten in Nederland. Het huis ligt in een groot park met dezelfde naam.

In dit park stond heel lang geleden al een kasteel. Het stond op de koeweide. Dit kasteel is rond 1630 verwoest en nooit meer opgebouwd. De familie Van Essen bouwde in 1767 een nieuw huis. Dit huis heeft maar kort bestaan, want in 1799 werd het door brand verwoest.

De volgende eigenaren, de familie van Zuylen van Nievelt, lieten een ontwerp maken voor een nieuw huis. In 1852 was de neo-gotische bouwstijl in de mode. Een andere naam is Tudor-stijl (spreek uit: tjoedor). Volgens die stijl liet de familie het nieuwe huis bouwen op de plek waar het huis nu staat. Kenmerken van de Tudor-stijl zijn: rode baksteen, kantelen en hoektorens. De ramen hebben omlijstingen en de kozijnen zijn van gietijzer. Binnen in het huis zie je dezelfde ornamenten op de deuren, de trappen en op de plafonds en wanden. In de hal is een heel bijzonder plafond, door de versieringen lijkt het wel een druipsteengrot. Er is nooit veel aan het huis veranderd. Daarom is de Tudor-stijl goed bewaard gebleven en is het huis uniek in Nederland. Om die reden staat het op de top honderd lijst van monumenten.

Park
Niet alleen het huis is bijzonder, maar ook het park waar het in ligt. In historische parken en tuinen zie je verschillende mode-stijlen. In park de Schaffelaar zijn voorbeelden van de18^de eeuwse stijl te vinden in de lanen en het sterrenbos. Dat is een plaats waar twaalf lanen in het bos bijeenkomen. De vijver, het grafeiland en losse boomgroepen zijn voorbeelden van de 19^de eeuwse mode.

Je kunt mooie wandeltochten door het oude park maken. Er zijn veel planten- en diersoorten te ontdekken. Misschien zie je tegen de schemering wel vleermuizen of een ree. Achter huis de Schaffelaar vind je de Koeweide met een gracht er omheen. Dat lijkt misschien vreemd, een weiland met een gracht. Maar als je weet dat hier het oude kasteel en het afgebrande huis stonden, dan snap je meteen waarom er een gracht is. In de grond zijn waarschijnlijk nog resten van de oude huizen te vinden. In 2004 en 2005 heeft Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen een groot restauratieproject uitgevoerd waarbij landgoed en park zijn hersteld. Er staat ook weer een oranjerie. Daarvoor zijn de overblijfselen uit de 19de eeuw die nog in de grond zaten (fundamenten) en oude foto's gebruikt. Een oranjerie is een grote kas waar in de winter planten neergezet werden, die niet tegen het koude klimaat konden. Tegenwoordig kun je in de oranjerie op landgoed de Schaffelaar iets eten en drinken.

In het park liggen een oude boerderij en een koetshuis. In de boerderij is nu een kinderboerderij en in het koetshuis is een Biologisch Centrum. De mensen die er werken, maken speciale biologie-lessen voor kinderen die in Barneveld op school zitten. Zij kunnen met hun klas naar het koetshuis gaan en krijgen dan biologieles midden in de natuur!

Links naar pagina’s met meer informatie over landgoed de Schaffelaar

1. Geschiedenis, interieur, tuin en park, bouwwerken, flora en fauna